Zaburzenia osobowości – czym są?

Zaburzenia osobowości – czym są?

1 maja 2019 0 przez jakub

Erik Erickson, amerykański psychoanalityk, osobowością nazywał złożoną całość myśli i zachowań, która nadaje kierunek, kształt, zapewnia spójność i odpowiedni wzorzec życia. Osobowość składa się z licznych struktur, procesów, które pochodzą z interakcji natury (geny) i środowiska. Funkcjonowanie osobowości zależy też od jej wspomnień, teraźniejszości i planów co do przyszłości.

Rozwijająca się w trakcie życia (szczególnie w pierwszych trzech latach) osobowość ma za zadanie przystosować nas do życia w środowisku społecznym.  Czasem jednak może okazać się, że wzorzec przystosowania, nabyty w dzieciństwie jest nieadaptacyjny teraz. W związku z tym zaburzeniem osobowości nazywa się przystosowanie do świata, które na danym etapie życia jest znacząco niefunkcjonalne.

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje zaburzenia osobowości jako „głęboko zakorzenione i trwałe wzorce zachowania, będące nieelastycznymi reakcjami na wiele sytuacji osobistych i społecznych.” Zaburzenia osobowości ujawniają się w okresie dorastania lub wczesnej dorosłości. Wśród patologicznych typów osobowości najczęściej wymienia się:

  • osobowość unikającą – dominuje lęk,
  • zależną – bardzo silne przywiązanie do drugiej osoby,
  • histroniczną – teatralne zachowania, mające na celu zdobycie przewagi nad drugą osobą,
  • paranoidalną – towarzyszą jej urojenia prześladowcze,
  • schizoidalną – mocne, zaznaczone wyraźnie wycofanie.

Większość zaburzonych osobowości nosi cechy jednak cechy wielu wymienionych patologicznych wzorców.

Szczególnym rodzajem zaburzenia osobowości zdaje się być borderline. Charakteryzuje się ono tworzeniem krótkich, ale bardzo emocjonalnych związków. Nasycone jest agresją i manipulacją. Osoby takie często romansują, tworzą wokół siebie aurę pożądania i tajemniczości. W przypadku borderline wskaźnik samobójstw jest bardzo wysoki, ponieważ pod tą całą “zjawiskową” otoczką kryje się ogromne uczucie pustki. Potocznie mówi się, że osoby z pogranicza (borderline) mają w sobie tyle samo piękna, co rozpaczy.