Metody i style wychowawcze z punktu widzenia psychologii

Metody i style wychowawcze z punktu widzenia psychologii

27 kwietnia 2019 0 przez jakub

Psychologia to nauka o funkcjonowaniu społecznym, psychicznym i biologicznym ludzi. Jednym z jej zainteresowań jest tzw. psychologia rozwoju. Badacze skupiają się tutaj na podstawowych mechanizmach warunkujących rozwój dziecka już od momentu poczęcia. Jakie są zalecane metody wychowawcze przez psychologów?

Wychowywanie – czym jest i na czym polega?

Wychowanie to całokształt działań opierających się na przygotowaniu dziecka do odpowiedniego wejścia w dorosłość. Badania na ten temat prowadzą eksperci z zakresu psychologii i pedagogiki. To właśnie dzięki nim powstały pozytywne i negatywne style wychowania, które są zbiorami metod i technik wychowawczych prezentowanych przez rodziców i rodzinę dziecka. Wyróżniamy 4 główne style wychowania:

  • styl demokratyczny – zachowanie dziecka kształtowane jest przez tzw. wzmocnienia pozytywne. Rodzice i wychowawcy kierujący się z tym stylem nie stosują kar, a starają się nagradzać pożądane przez nich zachowania dziecka. Rodzice nie dominują nad dziećmi, pozwalają im na zachowanie niezbędnej swobody. Tworzą przy tym wspólnie z dziećmi zasady i normy obowiązujące w ich domu.
  • styl liberalny – polega na pozostawianiu dziecko absolutnej swobody w podejmowanych przez nie decyzjach i działaniach. Wynikać może ze zbytniego emocjonalnego zaangażowanie w proces wychowania, lub obojętności względem niego.
  • styl autokratyczny – jest przeciwieństwem stylu liberalnego. Rodzice wymagają od dziecka bezgranicznego posłuszeństwa względem siebie. Często pojawiają się tutaj kary i wzmocnienia negatywne (odbieranie dziecku różnych przyjemności). Widocznie zarysowana jest potrzeba dominowania rodzica.
  • styl niekonsekwentny – jest to spontaniczne stosowanie przez rodziców różnych metod wychowawczych. Charakteryzuje go brak ciągłości, wizji i celów wychowawczych. Kary często pojawiają się w momencie, gdy rodzic jest zdenerwowany.

Który styl jest najlepszy dla dziecka?

Zdaniem psychologów najwięcej możliwości rozwoju i płynną, bezpieczną i skuteczną naukę życia w społeczeństwie gwarantuje styl demokratyczny. Wymaga on bowiem poszanowania praw dziecka i akceptowania jego wyborów, nawet kiedy nie do końca się z nimi zgadzamy. Dzięki temu dziecko rośnie w przekonaniu poszanowania jego praw i odrębności. Uczy się podejmować odpowiedzialne decyzje, biorąc pod uwagę skutki, które jego ewentualne działania mogą wyrządzić innym.

Styl demokratyczny pozwala rodzicom stworzyć pewną “bezpieczną bazę” w relacji z dzieckiem. Tak wychowywane potomstwo nie boi się zwrócić do rodzica z problemem i wie, że zostanie wysłuchane. Styl ten zakłada rozwiązywanie problemów we współpracy z dzieckiem.

Każdy ze stylów ma pewne swoje wady i zalety. Wybierając konkretny przyjmujemy na siebie jego ewentualne skutki i efekty. Warto zapoznać się z tematem dokładniej i w procesie wychowania kierować się wiedzą, a nie tylko przeczuciem.

REKLAMA